Έρευνα και καινοτομία: 384 έργα εγκρίθηκαν, καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις και εκκρεμότητες στις υποδομές

Την υψηλή συμμετοχή της ερευνητικής κοινότητας στα προγράμματα χρηματοδότησης, αλλά και τις καθυστερήσεις που καταγράφηκαν στις διαδικασίες αξιολόγησης και υλοποίησης ερευνητικών έργων, αναδεικνύουν δύο απαντήσεις αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Ανάπτυξης στη Βουλή, ύστερα από σχετικές ερωτήσεις Βουλευτών.**

Από τις απαντήσεις προκύπτουν τα εξής:

Παρά το σημαντικό ενδιαφέρον για τις διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις και τους πόρους που κινητοποιήθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που αφορούν τη διοικητική διαχείριση, τους χρόνους αξιολόγησης και την ολοκλήρωση συγκεκριμένων ερευνητικών υποδομών.

Σχετικά με τη δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ» στις τέσσερις παρεμβάσεις της δράσης υποβλήθηκαν συνολικά 2.480 ερευνητικές προτάσεις.

Στην Παρέμβαση Ι κατατέθηκαν 427 προτάσεις, στην Παρέμβαση ΙΙ, που αφορά σύνθετα συνεργατικά σχήματα ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων, υποβλήθηκαν 1.938 προτάσεις, στην Παρέμβαση ΙΙ καταγράφηκαν 113 προτάσεις και στην Παρέμβαση IV μόλις δύο.

Με την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων, έχουν εγκριθεί για χρηματοδότηση 384 ερευνητικά έργα.

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 15,5% των προτάσεων που υποβλήθηκαν, γεγονός που αποτυπώνει τον έντονο ανταγωνισμό για την εξασφάλιση χρηματοδότησης.

Η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Ανάπτυξης υποστηρίζει ότι η συμμετοχή αυτή αποδεικνύει το ιδιαίτερα υψηλό ενδιαφέρον της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας.

Παράλληλα, αναγνωρίζει τη δυσαρέσκεια όσων δεν έλαβαν θετική απόφαση χρηματοδότησης, επισημαίνοντας ότι οι συναρμόδιες υπηρεσίες αναζητούν πρόσθετους πόρους, ώστε να ενισχυθούν περισσότερες ερευνητικές προτάσεις.

Παραδοχή καθυστερήσεων και διοικητικού φόρτου**

Στο ζήτημα των καθυστερήσεων, η απάντηση της ΕΥΔΕ ΕΚ αναγνωρίζει ότι η μεγάλη συμμετοχή δημιούργησε αυξημένο διοικητικό φόρτο.

Ως δεύτερη βασική αιτία αναφέρεται η εισαγωγή νέων τεχνολογιών πληροφορικής στις διαδικασίες υποβολής, ελέγχου και αξιολόγησης.

Η υπηρεσία υποστηρίζει ότι η αξιοποίηση του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ)διασφάλισε τη διαφάνεια και το αδιάβλητο της διαδικασίας, ενώ σημειώνει ότι τα αρχικά προβλήματα έχουν πλέον εξομαλυνθεί.

Όπως επισημαίνεται, έχουν εκδοθεί οριστικές αποφάσεις χρηματοδότησης και για τις τέσσερις παρεμβάσεις, ενώ τα έργα που αξιολογήθηκαν θετικά έχουν ήδη ξεκινήσει να υλοποιούνται.

Ωστόσο, παραμένει σε εκκρεμότητα η διαδικασία εξέτασης ενστάσεων για την Παρέμβαση ΙΙ, από την οποία ενδέχεται να προκύψει η χρηματοδότηση επιπλέον ερευνητικών προτάσεων.

Ενίσχυση της Βασικής και Εφαρμοσμένης Έρευνα**

Η δράση με τίτλο «Ενίσχυση της Βασικής και Εφαρμοσμένης Έρευνας», διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 149 εκατ. ευρώ, από τα οποία σχεδόν 139 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στο πλαίσιο της δράσης περιλαμβάνονται σημαντικά ερευνητικά έργα στους τομείς της ιατρικής ακριβείας, της ρομποτικής, της τεχνητής νοημοσύνης και των βιώσιμων υλικών.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται η ανάπτυξη του Ελληνικού Δικτύου Ιατρικής Ακριβείας, με συντονιστή το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και συμμετοχή πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, μεταξύ των οποίων και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Περιλαμβάνονται επίσης έργα ανάπτυξης αυτόνομων ρομποτικών συστημάτων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης από το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», καθώς και ερευνητική συνεργασία του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» με το MIT για την ανάπτυξη βιώσιμων υλικών.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ένταξης των τεσσάρων συγκεκριμένων υποέργων ανέρχεται σε περίπου 34,9 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με την υπηρεσιακή απάντηση, το φυσικό αντικείμενο των έργων αυτών ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου 2026, εντός των προβλεπόμενων χρονικών οροσήμων.

Η δράση η οποία αφορά τη δημιουργία, επέκταση και αναβάθμιση υποδομών ερευνητικών κέντρων που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ένταξης της δράσης η οποία αφορά τη δημιουργία, επέκταση και αναβάθμιση υποδομών ερευνητικών κέντρων φτάνει τα 337,69 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση 165,08 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στη δράση εντάχθηκαν 11 υποέργα, που αφορούν σημαντικούς ερευνητικούς φορείς της χώρας, όπως το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», το ΕΚΕΤΑ, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ.

Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται νέες κτιριακές εγκαταστάσεις, αναβαθμίσεις υφιστάμενων υποδομών και δημιουργία ερευνητικών κέντρων εξειδικευμένων σε σύγχρονους επιστημονικούς τομείς.

Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στην Αττική, αλλά εκτείνονται στην Κρήτη, την Ήπειρο, τη Δυτική Ελλάδα, τη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Θεσσαλία.

Δύο έργα έμειναν εκτός χρονοδιαγράμματος**

Από τα 11 υποέργα αναβάθμισης ερευνητικών υποδομών, τα εννέα ολοκληρώθηκαν εντός του χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Αντίθετα, δύο κτιριακά έργα δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν εμπρόθεσμα.

Πρόκειται για τις παρεμβάσεις στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.

Ως αιτία των καθυστερήσεων αναφέρονται δικαστικές προσφυγές, οι οποίες επηρέασαν την πορεία υλοποίησης.

Για την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων έργων, η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας έχει προτείνει την ένταξή τους στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της περιόδου 2026–2030.