To «ρολόι» που μετρά τη γήρανση του οργανισμού στη… φωνή

Το «ρολόι της ομιλίας» αξιολογεί εκατοντάδες χαρακτηριστικά στη φωνή και τον λόγο και εκτιμά τη βιολογική γήρανση - μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο σε νόσους που σχετίζονται με γνωστική έκπτωση όπως η Αλτσχάιμερ.

Ενα «ρολόι της ομιλίας» που μετρά τη γήρανση στη φωνή ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου Adolfo Ibáñez στο Σαντιάγο της Χιλής, όπως ανέφεραν στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances. Το νέο ρολόι αξιολογεί εκατοντάδες χαρακτηριστικά της φωνής και της ομιλίας, όπως τον τόνο αλλά και την ταχύτητα του λόγου προκειμένου να εκτιμήσει τη βιολογική γήρανση.

Τεράστια προγνωστική αξία με ανάλυση μόλις 4 λεπτών ομιλίας

Με χρήση του νέου ρολογιού οι ερευνητές υπολόγισαν το «χάσμα λόγου και ηλικίας» – τη διαφορά δηλαδή μεταξύ της βιολογικής ηλικίας ενός ατόμου, όπως αυτή προβλεπόταν από το ρολόι της ομιλίας, και της χρονολογικής ηλικίας. Οι επιστήμονες είδαν ότι τα μεγάλα χάσματα μεταξύ χρονολογικής ηλικίας και λόγου συνδέονταν με γνωστικά προβλήματα, όπως αυτά που εμφανίζονται στα άτομα με άνοια.

Το γεγονός αυτό μαρτυρεί ότι το νέο ρολόι μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο προσδιορισμού του αν ένα άτομο γερνά ταχύτερα από το αναμενόμενο. «Θεωρούμε ότι το εργαλείο μας έχει τεράστια προγνωστική αξία καθώς μπορεί να δώσει αποτελέσματα αναλύοντας μόλις τέσσερα λεπτά καταγραφής ομιλίας» σημείωσε ο νευροεπιστήμονας Αγκουστίν Ιμπάνιεθ από το Πανεπιστήμιο Adolfo Ibáñez, κύριος συγγραφέας της μελέτης.

Με τη χείρα βοηθείας της μηχανικής μάθησης

Για να δημιουργήσουν το ρολόι της ομιλίας, ο Ιμπάνιεθ και οι συνεργάτες του κατέγραψαν 2.928 ισπανόφωνους ομιλητές από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού. Στην ομάδα συμμετείχαν τόσο υγιή άτομα όσο και άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή, με νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αλγορίθμους μηχανικής μάθησης προκειμένου να εξαγάγουν από τις καταγραφές της ομιλίας των συμμετεχόντων περισσότερα από 700 χαρακτηριστικά της ομιλίας τα οποία μπορούν να εμφανίσουν αλλαγές εξαιτίας της γήρανσης και της άνοιας – μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν ο τόνος και το εύρος του λεξιλογίου. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τα δεδομένα για να εκπαιδεύσουν το μοντέλο του «ρολογιού της ομιλίας» ώστε να μπορεί να προβλέψει τη βιολογική ηλικία του κάθε συμμετέχοντα.

Σωστός διαχωρισμός υγιών και ατόμων με γνωστικές διαταραχές

Συνολικά το «ρολόι της ομιλίας» μπόρεσε να διαχωρίσει τους υγιείς εθελοντές από εκείνους που είχαν κάποια μορφή γνωστικής διαταραχής. Για παράδειγμα το ρολόι κατηγοριοποίησε τα άτομα με γνωστικά προβλήματα ως γηραιότερα από αυτό που θα αναμενόταν με βάση τη χρονολογική ηλικία τους, αναλύοντας μόνο την ομιλία τους. Σε γενικό πλαίσιο, τα υγιή άτομα φάνηκε, με βάση την ομιλία τους, ότι είχαν βιολογική ηλικία που αντιστοιχούσε στη χρονολογική τους ηλικία.

Οι κύριοι παράγοντες πρόβλεψης της γήρανσης

Ο ρυθμός με τον οποίο το κάθε άτομο μιλούσε και έκανε παύσεις καθώς και οι λέξεις που χρησιμοποιούσε για να εκφράσει αυτό που ήθελε φάνηκε να αποτελούν τους ισχυρότερους παράγοντες πρόβλεψης της πιο αργής γήρανσης. Αντιθέτως ο τόνος της φωνής καθώς και το συναισθηματικό περιεχόμενο στον λόγο ήταν οι καλύτεροι παράγοντες πρόβλεψης ταχύτερης γήρανσης.

Ο ρόλος της πρωτεΐνης p-tau217

Προκειμένου να ελέγξουν περαιτέρω την αξία του ρολογιού τους, οι ερευνητές έλαβαν δείγματα αίματος από τους συμμετέχοντες στη μελέτη και μέτρησαν τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται p-tau217 και η οποία αποτελεί ορόσημο της νόσου Αλτσχάιμερ. Μέτρησαν επίσης τη μεθυλίωση του DNA των εθελοντών και τους υπέβαλαν σε απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου.

Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι το μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ ομιλίας και ηλικίας συνδεόταν με αυξημένα επίπεδα της p-tau217. Αλλά και οι απεικονίσεις του εγκεφάλου καθώς και οι μετρήσεις της μεθυλίωσης έδειξαν πως τα άτομα που είχαν…. γηραιότερη ομιλία σε σύγκριση με τη χρονολογική ηλικία τους, ήταν πράγματι πιο γηρασμένα βιολογικώς σε σχέση με την ηλικία που έγραφε η ταυτότητά τους. Αυτό ουσιαστικώς αποδεικνύει την αξία του «ρολογιού της ομιλίας» το οποίο δίνει τα ίδια αποτελέσματα με άλλα «ρολόγια» της βιολογικής γήρανσης μόνο μέσω της ανάλυσης λίγων λεπτών ομιλίας.

Προς μακροπρόθεσμες μελέτες

Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά πρώτα αποτελέσματα, απαιτούνται μακροπρόσθεσμες μελέτες προκειμένου να αποδειχθεί αν πράγματι το «ρολόι της ομιλίας» μπορεί να προβλέψει νόσους σε βάθος χρόνου. Αυτό σκοπεύει να κάνει και η ομάδα του δρος Ιμπάνιεθ, δια στόματος του ιδίου. «Κάνουμε ήδη πολλά επόμενα βήματα» σημείωσε ο ερευνητής.

Πηγή: Το Βήμα