Συναγερμός στη Μόσχα: Καταρρέει η «ασπίδα» του Putin – «Έτοιμα τα πάντα, αλλά κανείς δεν συντονίζει»

«Όλα είναι έτοιμα, αλλά κανείς δεν συντονίζει το σύστημα» – Οι προειδοποιήσεις των Ρώσων ειδικών και ο φόβος για νέες επιθέσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος

Ένα

Σύμφωνα με τους ίδιους, το πρόβλημα δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην έλλειψη τεχνολογία

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με το κείμενο των Ρώσων ειδικών, οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν καταδείξει ότι ακόμη και όταν η πλειονότητα των εναέριων στόχων αναχαιτίζεται, οι επιπτώσεις στο ρωσικό έδαφος μπορεί να είναι σοβαρές.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται δύο άνθρωποι με πολυετή εμπειρία στον τομέα της αεροναυτιλίας και της προστασίας του εναέριου χώρου: ο

Οι δύο ειδικοί επιστρέφουν στην εποχή της

Η τεχνολογία της εποχής, ωστόσο, δεν επέτρεπε την πλήρη υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος.

Η ανάγκη έγινε ακόμη πιο επιτακτική κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Ιδιαίτερη σημασία είχε τότε ο εναέριος

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εγκατάσταση και διασύνδεση συστημάτων ραντάρ επέτρεψε τελικά στη σοβιετική πλευρά να αποκτήσει εξαιρετικά ευρεία εικόνα της εναέριας δραστηριότητας στην περιοχή.

Η εικόνα αυτή, όπως υποστηρίζουν, μπορούσε να φτάσει μέχρι την παρακολούθηση πτήσεων σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και προς περιοχές όπως η Άγκυρα, η Κωνσταντινούπολη, η Βάρνα και η Κωνστάντζα.

Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία στη

Τον Ιανουάριο του 1994, με διάταγμα του

Η λογική ήταν απλή αλλά στρατηγικά κρίσιμη: ένα ενιαίο σύστημα να γνωρίζει τι πετάει, πού πετάει και τι κατεύθυνση ακολουθεί.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, πραγματοποιήθηκαν έργα ανακατασκευής θέσεων ραντάρ διπλής χρήσης, ιδιαίτερα στην Άπω Ανατολή και στη βορειοανατολική Σιβηρία.

Οι Ρώσοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα έργα αυτά απέδειξαν στην πράξη πως η ενοποίηση στρατιωτικών και πολιτικών συστημάτων μπορεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους ίδιους, η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη.

Και εδώ βρίσκεται η καρδιά της προειδοποίησής τους.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η Ρωσία διαθέτει επιμέρους τεχνολογικά και επιχειρησιακά εργαλεία, αλλά η απουσία ενιαίου συντονισμού δημιουργεί κενά στην εικόνα του εναέριου χώρου.

Τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου.

Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους εκδόθηκε σχετική απόφαση για το κανονιστικό πλαίσιο του Ομοσπονδιακού Συστήματος Πληροφοριών και Ελέγχου Εναέριου Χώρου.

Όμως, σύμφωνα με τους βετεράνους της αεροναυτιλίας, τα μέτρα αυτά δεν ήταν αρκετά.

Η

Οι δύο ειδικοί χρησιμοποιούν μια χαρακτηριστική διατύπωση: ο ρωσικός εναέριος χώρος χρειάζεται προστασία τέτοια ώστε, μεταφορικά, «ακόμη και μια μύγα να μην μπορεί να περάσει τα κρατικά σύνορα».

Η αναφορά δεν αφορά μόνο τα drones.

Και ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις: τα χαμηλά ύψη πτήσης περιορίζουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων επίγειων αισθητήρων, δημιουργώντας ανάγκη για πυκνότερο και πολυεπίπεδο δίκτυο επιτήρησης.

Οι

Προτείνεται η δημιουργία συνεχών ζωνών ανίχνευσης και προειδοποίησης χαμηλού ύψους κατά μήκος των συνόρων με την Ουκρανία, ιδιαίτερα στις περιοχές Bryansk, Belgorod και Kursk.

Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις ραντάρ του FSR και του KVP θα μπορούσαν, σύμφωνα με τους ειδικούς, να χρησιμοποιούνται ανάλογα με την επιχειρησιακή κατάσταση για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση drones και πυραύλων cruise, παρέχοντας δεδομένα στα συστήματα αεράμυνας.

Προτείνεται η ανάπτυξη κινητών συστημάτων ραντάρ σε περιοχές που θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνες, ώστε να μπορεί να επεκτείνεται γρήγορα το πεδίο επιτήρησης όταν αλλάζει η απειλή.

Οι ειδικοί ζητούν την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων μέσων για την παρακολούθηση χαμηλών πτήσεων, συμπεριλαμβανομένων οπτικών σταθμών με θερμικές κάμερες.

Κεντρικό αίτημα αποτελεί η επαναφορά ενός ισχυρού διατμηματικού μηχανισμού που θα συντονίζει τα διαφορετικά υπουργεία, υπηρεσίες και συστήματα.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της αυξανόμενης χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον πόλεμο

Η τεχνολογία των

Μικρά και σχετικά φθηνά συστήματα μπορούν να επιχειρούν σε χαμηλό ύψος, να ακολουθούν σύνθετες διαδρομές και να δημιουργούν δυσανάλογα μεγάλη πίεση στα συστήματα επιτήρησης και αναχαίτισης.

Έτσι, η προστασία ενός τεράστιου εναέριου χώρου δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα ισχυρών πυραυλικών συστημάτων.

Απαιτεί ένα πολυεπίπεδο δίκτυο αισθητήρων, ραντάρ, κέντρων διοίκησης, επικοινωνιών και ταχείας ανταπόκρισης, τα οποία θα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.

Αυτό ακριβώς

Η Ρωσία δεν χρειάζεται, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία τους, να ξεκινήσει από το μηδέν.

Το μεγαλύτερο μέρος της τεχνογνωσίας, της

Το ζητούμενο είναι η επανασύνδεσή τους σε ένα

Σε έναν πόλεμο όπου τα drones μπορούν να μετατρέψουν τον εναέριο χώρο βαθιά μέσα στην επικράτεια σε πεδίο απρόβλεπτης απειλής, το ερώτημα πλέον είναι εάν η Ρωσία θα καταφέρει να κλείσει τα κενά της επιτήρησης πριν αυτά αξιοποιηθούν από τον αντίπαλο.

Οι

Το αν αυτή η «ξεχασμένη ασπίδα» θα αναβιώσει αποτελεί πλέον ζήτημα πολιτικής απόφασης, οργάνωσης και επιχειρησιακής εφαρμογής.

www.bankingnews.gr

εφιαλτικόσενάριο για την ασφάλεια του ρωσικού εναέριου χώρου περιγράφουνΡώσοιβετεράνοι τηςαεροναυτιλίας, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η χώραδιαθέτειεδώ και δεκαετίες τηντεχνογνωσία**και μεγάλο μέρος των υποδομών για τη δημιουργία ενός σχεδόν αδιάλειπτου «ραντάρ-τείχους», ικανού να εντοπίζει έγκαιρα drones και άλλα εναέρια μέσα που κινούνται σε χαμηλά ύψη.

Σύμφωνα με τους ίδιους, το πρόβλημα δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην έλλειψη τεχνολογία

ς, αλλά κυρίως στην απουσία αποτελεσματικού συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.**

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με το κείμενο των Ρώσων ειδικών, οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν καταδείξει ότι ακόμη και όταν η πλειονότητα των εναέριων στόχων αναχαιτίζεται, οι επιπτώσεις στο ρωσικό έδαφος μπορεί να είναι σοβαρές.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται δύο άνθρωποι με πολυετή εμπειρία στον τομέα της αεροναυτιλίας και της προστασίας του εναέριου χώρου: ο

Valery Shelkovnikov,Πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλευτικού και Αναλυτικού Οργανισμού «Ασφάλεια Πτήσεων», και οAlexander Kislukha,Εκτελεστικός Γραμματέας της Κεντρικής Διατμηματικής Επιτροπής του Ομοσπονδιακού Συστήματος Αναγνώρισης και Ελέγχου Εναέριου Χώρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας (FSR και KVP).Το «ξεχασμένο» σοβιετικό σχέδιο**

Οι δύο ειδικοί επιστρέφουν στην εποχή της

Σοβιετικής Ένωσης, όταν η ηγεσία της χώρας είχε αντιληφθεί τη στρατηγική σημασία της δημιουργίας ενός συνεχούς πεδίου ραντάρ πάνω από ολόκληρη την επικράτεια.Ο στόχος ήταν φιλόδοξος: να ενοποιηθούν δεδομένα από διαφορετικά δίκτυα ραντάρ, στρατιωτικές και πολιτικές υπηρεσίες, αεροπορικές μονάδες, ναυτικές δυνάμεις και συνοριακές δομές, ώστε η εικόνα του εναέριου χώρου να είναι όσο το δυνατόν πληρέστερη.**

Η τεχνολογία της εποχής, ωστόσο, δεν επέτρεπε την πλήρη υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος.

Η ανάγκη έγινε ακόμη πιο επιτακτική κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Ιδιαίτερη σημασία είχε τότε ο εναέριος

χώροςπάνω από τηΜαύρη**Θάλασσα, όπου ηΣοβιετικήΈνωσηείχε αναλάβει μεγάλο μέρος της ευθύνης για την εναέρια κυκλοφορία.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εγκατάσταση και διασύνδεση συστημάτων ραντάρ επέτρεψε τελικά στη σοβιετική πλευρά να αποκτήσει εξαιρετικά ευρεία εικόνα της εναέριας δραστηριότητας στην περιοχή.

Η εικόνα αυτή, όπως υποστηρίζουν, μπορούσε να φτάσει μέχρι την παρακολούθηση πτήσεων σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και προς περιοχές όπως η Άγκυρα, η Κωνσταντινούπολη, η Βάρνα και η Κωνστάντζα.

Το FSR και το KVP**

Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία στη

Ρωσική Ομοσπονδία του Ομοσπονδιακού Συστήματος Αναγνώρισης και Ελέγχου Εναέριου Χώρου.**

Τον Ιανουάριο του 1994, με διάταγμα του

Boris**Yeltsin, δημιουργήθηκε ένα στρατιωτικό-πολιτικό διατμηματικό σύστημα που είχε ως στόχο τη συγκέντρωση και αξιοποίηση πληροφοριών ραντάρ για την αεράμυνα και τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας.Την ίδια χρονιά συγκροτήθηκε και η Κεντρική Διατμηματική Επιτροπή, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι διαφορετικών υπουργείων και υπηρεσιών.

Η λογική ήταν απλή αλλά στρατηγικά κρίσιμη: ένα ενιαίο σύστημα να γνωρίζει τι πετάει, πού πετάει και τι κατεύθυνση ακολουθεί.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, πραγματοποιήθηκαν έργα ανακατασκευής θέσεων ραντάρ διπλής χρήσης, ιδιαίτερα στην Άπω Ανατολή και στη βορειοανατολική Σιβηρία.

Οι Ρώσοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα έργα αυτά απέδειξαν στην πράξη πως η ενοποίηση στρατιωτικών και πολιτικών συστημάτων μπορεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους ίδιους, η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη.

Η κατάργηση του κρίσιμου διατμηματικού μηχανισμού συντονισμού και η διακοπή ορισμένων ομοσπονδιακών προγραμμάτων περιόρισαν, κατά την άποψή τους, την ανάπτυξη του συστήματος.**

Και εδώ βρίσκεται η καρδιά της προειδοποίησής τους.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η Ρωσία διαθέτει επιμέρους τεχνολογικά και επιχειρησιακά εργαλεία, αλλά η απουσία ενιαίου συντονισμού δημιουργεί κενά στην εικόνα του εναέριου χώρου.

Τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου.

Στις 11 Απριλίου 2019 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση της Επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου σχετικά με το κανονιστικό πλαίσιο και τη βελτίωση των διαδικασιών που αφορούν την ασφάλεια του εναέριου χώρου.**

Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους εκδόθηκε σχετική απόφαση για το κανονιστικό πλαίσιο του Ομοσπονδιακού Συστήματος Πληροφοριών και Ελέγχου Εναέριου Χώρου.

Όμως, σύμφωνα με τους βετεράνους της αεροναυτιλίας, τα μέτρα αυτά δεν ήταν αρκετά.

«Ακόμη και μια μύγα δεν πρέπει να περνά τα σύνορα»**

Η

σημερινή πραγματικότητα**έχει μετατρέψει το ζήτημα από τεχνοκρατική συζήτηση σε θέμα άμεσης εθνικής ασφάλειας.

Οι δύο ειδικοί χρησιμοποιούν μια χαρακτηριστική διατύπωση: ο ρωσικός εναέριος χώρος χρειάζεται προστασία τέτοια ώστε, μεταφορικά, «ακόμη και μια μύγα να μην μπορεί να περάσει τα κρατικά σύνορα».

Η αναφορά δεν αφορά μόνο τα drones.

Αφορά το σύνολο της αεροπορικής εικόνας, από μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέχρι πυραύλους cruise και άλλα μέσα που μπορούν να κινηθούν σε πολύ χαμηλό ύψος και να δυσκολέψουν την έγκαιρη ανίχνευσή τους.**

Και ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις: τα χαμηλά ύψη πτήσης περιορίζουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων επίγειων αισθητήρων, δημιουργώντας ανάγκη για πυκνότερο και πολυεπίπεδο δίκτυο επιτήρησης.

Οι

Valery ShelkovnikovκαιAlexander Kislukhaπροτείνουν μια σειρά μέτρων που, σύμφωνα με τους ίδιους, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την προστασία του ρωσικού εναέριου χώρου.1. Συνεχείς ζώνες ραντάρ στα σύνορα**

Προτείνεται η δημιουργία συνεχών ζωνών ανίχνευσης και προειδοποίησης χαμηλού ύψους κατά μήκος των συνόρων με την Ουκρανία, ιδιαίτερα στις περιοχές Bryansk, Belgorod και Kursk.

2. Αξιοποίηση του υφιστάμενου δικτύου**

Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις ραντάρ του FSR και του KVP θα μπορούσαν, σύμφωνα με τους ειδικούς, να χρησιμοποιούνται ανάλογα με την επιχειρησιακή κατάσταση για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση drones και πυραύλων cruise, παρέχοντας δεδομένα στα συστήματα αεράμυνας.

3. Κινητά ραντάρ**

Προτείνεται η ανάπτυξη κινητών συστημάτων ραντάρ σε περιοχές που θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνες, ώστε να μπορεί να επεκτείνεται γρήγορα το πεδίο επιτήρησης όταν αλλάζει η απειλή.

4. Συνδυασμός διαφορετικών αισθητήρων**

Οι ειδικοί ζητούν την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων μέσων για την παρακολούθηση χαμηλών πτήσεων, συμπεριλαμβανομένων οπτικών σταθμών με θερμικές κάμερες.

5. Επανασύσταση διατμηματικού οργάνου συντονισμού**

Κεντρικό αίτημα αποτελεί η επαναφορά ενός ισχυρού διατμηματικού μηχανισμού που θα συντονίζει τα διαφορετικά υπουργεία, υπηρεσίες και συστήματα.

Ο κίνδυνος δεν είναι πλέον θεωρητικός**

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της αυξανόμενης χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον πόλεμο

Ρωσίας–Ουκρανίας**.

Η τεχνολογία των

UAV**έχει αλλάξει δραματικά το τοπίο της αεράμυνας.

Μικρά και σχετικά φθηνά συστήματα μπορούν να επιχειρούν σε χαμηλό ύψος, να ακολουθούν σύνθετες διαδρομές και να δημιουργούν δυσανάλογα μεγάλη πίεση στα συστήματα επιτήρησης και αναχαίτισης.

Έτσι, η προστασία ενός τεράστιου εναέριου χώρου δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα ισχυρών πυραυλικών συστημάτων.

Απαιτεί ένα πολυεπίπεδο δίκτυο αισθητήρων, ραντάρ, κέντρων διοίκησης, επικοινωνιών και ταχείας ανταπόκρισης, τα οποία θα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.

Αυτό ακριβώς

είναιτο όραμα που οι Ρώσοι βετεράνοι υποστηρίζουν ότι μπορεί να αναβιώσει από την κληρονομιά τουFSRκαι τουKVP.**Τρειςδεκαετίες μετά τη δημιουργία του συστήματος, οι εμπνευστές και υποστηρικτές του επιμένουν ότι η βασική ιδέα παραμένει επίκαιρη.

Η Ρωσία δεν χρειάζεται, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία τους, να ξεκινήσει από το μηδέν.

Το μεγαλύτερο μέρος της τεχνογνωσίας, της

θεσμικής**εμπειρίαςκαι των επιμέρους υποδομών υπάρχει ήδη.

Το ζητούμενο είναι η επανασύνδεσή τους σε ένα

ενιαίο**σύστημα.

Σε έναν πόλεμο όπου τα drones μπορούν να μετατρέψουν τον εναέριο χώρο βαθιά μέσα στην επικράτεια σε πεδίο απρόβλεπτης απειλής, το ερώτημα πλέον είναι εάν η Ρωσία θα καταφέρει να κλείσει τα κενά της επιτήρησης πριν αυτά αξιοποιηθούν από τον αντίπαλο.

Οι

Valery ShelkovnikovκαιAlexander Kislukha**υποστηρίζουν ότι η λύση βρίσκεται ήδη στην ιστορία της ρωσικής αεροναυτιλίας.

Το αν αυτή η «ξεχασμένη ασπίδα» θα αναβιώσει αποτελεί πλέον ζήτημα πολιτικής απόφασης, οργάνωσης και επιχειρησιακής εφαρμογής.

www.bankingnews.gr