Στέγη στην “εφηβεία”: Οιδίποδας, τεχνητή νοημοσύνη, Ιλιάδα στο γήπεδο και όλες οι εκπλήξεις της σεζόν 2026-2027

Μια χρονιά που δεν την παρακολουθείς, αλλά τη ζεις, υπόσχεται η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για τη σεζόν 2026-2027. Με κεντρικό μότο τη φράση του Brian Eno «The only product of art is feelings», το νέο πρόγραμμα μας καλεί να αφεθούμε στις αισθήσεις μας μέσα από νέες παραγωγές, διεθνείς συνεργασίες και ανατρεπτικές ματιές.

Κλείνοντας τα 16 της χρόνια, η Στέγη βιώνει τη δική της «εφηβεία». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου: «Η Στέγη στα δεκαέξι της αποκρούει τον φόβο, ερωτεύεται, πονάει, γελάει δυνατά, πέφτει και, μέσα σε μια στιγμή, πετάει. Όλα για πρώτη φορά». Το πρόγραμμα απλώνεται στη φυσική σκηνή, στον ψηφιακό κόσμο και σε νέους χώρους της πόλης.

Η προπώληση της Α΄ Φάσης ξεκινά στις 21 Σεπτεμβρίου για τους Φίλους της Στέγης και στις 25 Σεπτεμβρίου για το Γενικό Κοινό. Παράλληλα, συνεχίζονται για τρίτη χρονιά οι κυριακάτικες ματινέ (14:00 στην Κεντρική και 17:00 στη Μικρή Σκηνή).

Εικαστικές Εμπειρίες στην Πόλη

Η τέχνη φέτος βγαίνει από τους παραδοσιακούς χώρους και καταλαμβάνει το αστικό τοπίο, προσφέροντας εμπειρίες που συνδυάζουν τον ήχο, τη μνήμη και τη σιωπή. Στην Onassis Mandra, από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου 2026, παρουσιάζεται το έργο clinamen του Céleste Boursier-Mougenot. Εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ επιπλέουν σε τρεις ειδικά διαμορφωμένες πισίνες, δημιουργώντας μια υδάτινη και ηχητική χορογραφία στο κέντρο της πολύβουης Αθήνας. Λίγους μήνες αργότερα, από τις 4 Απριλίου έως τις 13 Ιουνίου 2027, το Onassis Ready φιλοξενεί την πρώτη μονογραφική έκθεση του Δημήτρη Παπαϊωάννου. Διατρέχοντας τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας, η έκθεση αποκαλύπτει την αφετηρία της καλλιτεχνικής του πρακτικής, φέρνοντας στο φως ζωγραφικά έργα, γλυπτά, σκίτσα και αρχειακό υλικό που προϋπάρχουν του εμβληματικού σκηνικού του έργου.

Θέατρο και Σκηνικές Ανατροπές

Στο θέατρο, η σεζόν δοκιμάζει τα όρια της πραγματικότητας και του μύθου με εντυπωσιακές παραγωγές. Ο Πολωνός σκηνοθέτης Łukasz Twarkowski, μετά τα ROHTKO και Respublika, καταλαμβάνει την Κεντρική Σκηνή από τις 15 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026 με το ORACLE. Μέσα από ένα καθηλωτικό σκηνικό σύμπαν που ενώνει το θέατρο με τον ζωντανό κινηματογράφο, καταπιάνεται με τη ζωή του Alan Turing, τη γέννηση της τεχνητής νοημοσύνης και το κόστος της ανθρώπινης προόδου. Αμέσως μετά, από τις 12 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2026, ο Οιδίποδας του Robert Icke επιστρέφει μετά το περσινό sold-out. Το πολυβραβευμένο πολιτικό θρίλερ ανεβαίνει ξανά με τους Νίκο Κουρή και Μαρία Κεχαγιόγλου στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Τη σκυτάλη των διεθνών συμπαραγωγών παίρνει ο Romeo Castellucci από τις 3 έως τις 7 Μαρτίου 2027 με τον ΦΑΟΥΣΤ. Ο Ιταλός δημιουργός βγάζει τον μύθο από τη λογοτεχνία και τον μετατρέπει σε σώμα και όραμα, σε μια σαρωτική εμπειρία στα όρια της επιθυμίας και της λύτρωσης. Στη Μικρή Σκηνή, από τις 11 Μαρτίου έως τις 30 Μαΐου 2027, ο Γιάννης Νιάρρος και η Ομάδα ΝΥΞ παρουσιάζουν το 2Β – Απαγωγή και Παρατήρηση, μια καφκική φάρσα όπου ένα ανθρώπινο υποκείμενο βρίσκεται υπό συνεχή παρατήρηση από μυστηριώδη υπερπλάσματα. Η θεατρική άνοιξη κορυφώνεται με το Έπος του Νίκου Καραθάνου από τις 10 Απριλίου έως τις 30 Μαΐου 2027. Η Ιλιάδα συναντά το ποδόσφαιρο, η Κεντρική Σκηνή γίνεται γήπεδο, και η Μαρία Καβογιάννη με την Αμαλία Μουτούση μπλέκουν την ποίηση με τη μάχη και τον ιδρώτα της φανέλας.

Χορός: Ψηφιακή Εποχή και Σωματικές Εξερευνήσεις

Ο χορός φέρνει στη Στέγη την ένταση της ψηφιακής εποχής και νέες σωματικές εξερευνήσεις. Το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και η κολεκτίβα (LA)HORDE έρχονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις 23 και 24 Ιανουαρίου 2027 με το Age of Content. Δεκαέξι χορευτές κινούνται σε ένα εναλλακτικό metaverse που θυμίζει το Grand Theft Auto, γεμάτο αναφορές στην κουλτούρα του TikTok, τα βιντεοπαιχνίδια και το jumpstyle. Τον Φεβρουάριο, το Onassis Dance Days (ODD) επιστρέφει για 14η χρονιά (3–7 Φεβρουαρίου 2027). Στον πυρήνα του φεστιβάλ βρίσκεται το Landless, η πρώτη κοινή δημιουργία του Χρήστου Παπαδόπουλου και του Γιώργου Κοτσιφάκη, που μετά την παγκόσμια πρεμιέρα στο Λουγκάνο έρχεται στην Αθήνα. Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάζονται τα έργα Echo Chamber της Χριστιάνας Κοσιάρη και The Rashomon Effect του Κωνσταντίνου Παπανικολάου.

Η μουσική και το σινεμά λειτουργούν ως πύλες σε νέες τελετουργίες. Το Borderline Festival στις 9 Οκτωβρίου καταλαμβάνει το Onassis Ready με καλεσμένους όπως οι Ricardo Villalobos, Nightmares on Wax και Yasmine Hamdan. Το ιντερνετικό ραδιόφωνο της Στέγης επιστρέφει με το STEGI.RADIO Takeover στις 19 και 20 Φεβρουαρίου 2027, μεταμορφώνοντας ολόκληρο το κτίριο σε ένα τεράστιο dance stage, ενώ στις 20 Μαρτίου 2027 το Speaking with Spirits αναδεικνύει την τζαζ ως σύγχρονη τελετουργία με τους Shabaka Hutchings και Moor Mother.

Στον κινηματογράφο, το Onassis Culture στηρίζει δυναμικά την παραγωγή. Σε συνεργασία με τις «Νύχτες Πρεμιέρας», θα προβληθούν ταινίες όπως το Do You Love Me της Lana Daher και το αγγλόφωνο Sacrifice του Romain Gavras. Η Στέγη φιλοξενεί επίσης το Athens Palestine Film Festival στα τέλη Οκτωβρίου, το γαλλογερμανικό ArteKino Festival τον Νοέμβριο, και διοργανώνει το δικό της σκοτεινό αφιέρωμα The Vampires (21-23 Ιανουαρίου 2027), προβάλλοντας από κλασικά αριστουργήματα του Dreyer και του Coppola μέχρι σύγχρονες βαμπιρικές ιστορίες του Jarmusch και του Park Chan-wook.

Κορυφαίοι διανοητές και δημιουργοί καταλαμβάνουν το βήμα των συζητήσεων. Η Βρετανίδα σχεδιάστρια Bella Freud έρχεται στις 15 Δεκεμβρίου 2026 για να μιλήσει για το στιλ και την ταυτότητα. Ακολουθεί στις 16 Ιανουαρίου 2027 η πολυβραβευμένη ηθοποιός Gillian Anderson, σε μια προσωπική συζήτηση για την καριέρα, τη συγγραφική της δραστηριότητα και τα δικαιώματα των γυναικών. Στις 11 Φεβρουαρίου 2027, ο ανατρεπτικός φιλόσοφος Slavoj Žižek υπόσχεται να τινάξει στον αέρα κάθε μας βεβαιότητα, διαβάζοντας τον κόσμο μέσα από τον Χέγκελ, τον Λακάν και τον Μαρξ. Παράλληλα, τα Masterclasses της Στέγης δίνουν φωνή σε δημιουργούς όπως ο Romain Gavras, ο Łukasz Twarkowski και η εικαστικός Μαρία Γενιτσαρίου, οι οποίοι αποκαλύπτουν τις μεθόδους, τα ρίσκα και τις δημιουργικές τους εμμονές.

Έρευνα, Εξωστρέφεια και Προσβασιμότητα

Το οικοσύστημα της Στέγης διευρύνεται μέσα από τα προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας και έρευνας. Φέτος, 51 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο συμμετέχουν στο Onassis AiR, το οποίο εστιάζει στις υλικοκεντρικές πρακτικές και τις εφαρμοσμένες τέχνες. Ταυτόχρονα, το Onassis ONX, η παγκόσμια πλατφόρμα για την τεχνητή νοημοσύνη και τα εμβυθιστικά μέσα, επεκτείνει τις δράσεις του σε Αθήνα και Νέα Υόρκη, διοργανώνοντας το εργαστήριο CIRCLE Expanded Orbit και τη μεγάλη έκθεση ONX.Exhibition.Athens.2027 (17–21 Μαρ 2027).

Η εξωστρέφεια παραμένει βασικός πυλώνας. Μέσω του Onassis Stegi Touring Program, περισσότερες από 110 παραγωγές έχουν ταξιδέψει σε 72 χώρες. Φέτος, το πρόγραμμα υποστηρίζει ενεργά και παραγωγές της ανεξάρτητης ελληνικής σκηνής, με το φεστιβάλ Sirenos στο Βίλνιους να αφιερώνει ένα “Greek Focus” σε δημιουργούς όπως ο Mario Banushi και η Χαρά Κότσαλη.

Στον πυρήνα της λειτουργίας της Στέγης παραμένει η προσβασιμότητα. Μεγάλα θεατρικά έργα της χρονιάς (Οιδίποδας, 2Β, Έπος) συνοδεύονται από υπέρτιτλους, ακουστική περιγραφή και διερμηνεία στη νοηματική, εξασφαλίζοντας ισότιμη συμμετοχή, ενώ υποστηρίζονται σταθερά καλλιτέχνες με αναπηρία μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων (Europe Beyond Access).

Τη φετινή σεζόν υποστηρίζει ως Mobility Partner η Anytime, ενισχύοντας τη σημασία της ασφαλούς και ισότιμης διαδρομής προς τις πολιτιστικές εμπειρίες.

Δείτε αναλυτικά όλο το πρόγραμμα στο onassis.org