Προποφόλη: Το "γάλα της αναισθησίας" που απαιτεί αυστηρή ιατρική παρακολούθηση - Εξηγεί στο parapolitika.gr η πρόεδρος της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας, Ελεάνα Γαρίνη

Ισχυρό αναισθητικό φάρμακο, με ταχεία έναρξη και σύντομη διάρκεια δράσης, η προποφόλη χρησιμοποιείται ευρέως στα νοσοκομεία για την πρόκληση και τη διατήρηση της αναισθησίας, αλλά και για την καταστολή ασθενών κατά τη διάρκεια διαγνωστικών και θεραπευτικών πράξεων. Πρόκειται για ένα διαυγές, άχρωμο υγρό που χορηγείται ενδοφλεβίως και είναι ευρέως γνωστό ως το “γάλα της αναισθησίας”, λόγω της χαρακτηριστικής γαλακτώδους εμφάνισής του, η οποία οφείλεται στο λιπιδικό γαλάκτωμα της σύνθεσής του. Η ταχεία δράση της προποφόλης την έχει καταστήσει ένα από τα βασικά φάρμακα της σύγχρονης αναισθησιολογίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνει στο parapolitika.gr η πρόεδρος της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ), Ελεάνα Γαρίνη, πρόκειται για ένα φάρμακο που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ακόμη και μικρές αποκλίσεις στη χορήγησή του μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες. “Μία δόση μεγαλύτερη κατά 1 cc, μόλις, από την ενδεδειγμένη να χορηγηθεί σε έναν ασθενή και αυτός μπορεί να εμφανίσει απώλεια αναπνοής”, σημειώνει η Ελεάνα Γαρίνη χαρακτηριστικά. Η ίδια υπογραμμίζει ότι η χρήση της προποφόλης απαιτεί κατάλληλα οργανωμένο ιατρικό περιβάλλον, καθώς θα πρέπει να υπάρχει διαθέσιμος όλος ο απαραίτητος εξοπλισμός για την υποστήριξη του ασθενούς σε περίπτωση επιπλοκής. “Η χρήση της προποφόλης θέλει νοσοκομειακό περιβάλλον, για να υπάρχει όλο το σετ υποστήριξης του ασθενή, αλλά ξέρουμε ότι χορηγείται στη χώρα μας ακόμη και σε ιδιωτικά ιατρεία”, αναφέρει η πρόεδρος της ΕΑΕ. Όπως εξηγεί, η χορήγησή της πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από αναισθησιολόγο και με αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων ιατρικών πρωτοκόλλων. “Ασφαλώς, την προποφόλη την χορηγεί αποκλειστικά και μόνον αναισθησιολόγος, όταν, φυσικά, τηρούνται έστω στοιχειωδώς τα σχετικά ιατρικά πρωτόκολλα, τα οποία είναι ιδιαιτέρως αυστηρά και για αυτό το αναισθητικό”, τονίζει η Ελεάνα Γαρίνη στο parapolitika.gr.

Διαβάστε: Προποφόλη: Όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για τη δράση, τη χορήγηση, τις χρήσεις και τους κινδύνους της**

Πού χρησιμοποιείται η προποφόλη

Η προποφόλη χρησιμοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα ιατρικών πράξεων. Βασική της χρήση είναι η εισαγωγή και η διατήρηση της γενικής αναισθησίας κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων. Παράλληλα, χρησιμοποιείται για καταστολή ασθενών κατά τη διάρκεια διαγνωστικών ή θεραπευτικών διαδικασιών, όπως η ενδοσκόπηση, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, ιδιαίτερα σε ασθενείς που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Σε ειδικές και ανθεκτικές στη θεραπεία περιπτώσεις επιληπτικής κατάστασης (status epilepticus), η προποφόλη μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί υπό στενή ιατρική παρακολούθηση και σε κατάλληλα οργανωμένο νοσοκομειακό περιβάλλον.

Πώς δρα στον οργανισμό η προποφόλη

Η δράση της προποφόλης σχετίζεται με την ενίσχυση της δραστηριότητας του γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος (GABA), ενός νευροδιαβιβαστή που περιορίζει τη δραστηριότητα των νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο. Με τον τρόπο αυτό προκαλείται ταχεία καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος και, ανάλογα με τη δόση και τον τρόπο χορήγησης, μπορεί να οδηγήσει από καταστολή έως απώλεια των αισθήσεων και γενική αναισθησία. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι η γρήγορη έναρξη της δράσης της, αλλά και η σχετικά ταχεία ανάνηψη μετά τη διακοπή της χορήγησης.

Γιατί απαιτείται στενή παρακολούθηση

Η προποφόλη χορηγείται ενδοφλεβίως, είτε με ένεση είτε με συνεχή έγχυση, και δεν διατίθεται σε μορφή δισκίου. Η χορήγησή της απαιτεί συνεχή παρακολούθηση των ζωτικών σημείων του ασθενούς, καθώς μεταξύ των πιθανών επιπλοκών περιλαμβάνονται η αναπνευστική καταστολή και η πτώση της αρτηριακής πίεσης. Για τον λόγο αυτό, η χρήση της συνδέεται με την παρουσία εκπαιδευμένου προσωπικού και κατάλληλου εξοπλισμού, ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα οποιαδήποτε επιπλοκή.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες

Όπως συμβαίνει με κάθε ισχυρό αναισθητικό φάρμακο, η προποφόλη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Μεταξύ των συχνότερων αναφέρονται η υπνηλία, η ζάλη, η ναυτία και ο έμετος, καθώς και πόνος ή ενόχληση στο σημείο της ενδοφλέβιας χορήγησης. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν αναπνευστική καταστολή, σημαντική υπόταση, αλλεργική αντίδραση και καρδιαγγειακές επιπλοκές, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση.

Η αλληλεπίδραση με άλλα φάρμακα

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και όταν η προποφόλη συνδυάζεται με άλλα φάρμακα που επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Η συγχορήγηση με οπιοειδή ή βενζοδιαζεπίνες, για παράδειγμα, μπορεί να ενισχύσει την κατασταλτική δράση και να αυξήσει τον κίνδυνο αναπνευστικής καταστολής. Παράλληλα, συνδυασμοί με άλλα αναισθητικά ή φάρμακα που επηρεάζουν τη νευρομυϊκή λειτουργία απαιτούν προσεκτική ιατρική αξιολόγηση. Η προποφόλη, επομένως, μπορεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο και αποτελεσματικό εργαλείο της αναισθησιολογίας, η χρήση της όμως δεν είναι μια απλή διαδικασία. Η σωστή δοσολογία, η συνεχής παρακολούθηση και η δυνατότητα άμεσης υποστήριξης του ασθενούς αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ασφαλή χορήγησή της.