Οι ΗΠΑ μας κάνουν μαθήματα δημοκρατίας μέσω πραξικοπήματος

Ο Αμερικανός πρέσβης στο Βουκουρέστι, Ντάριλ Νίρενμπεργκ, κληθείς να σχολιάσει το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της «Wall Street Journal» για τις απειλές της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ περί ανατροπής κυβερνήσεων, επέλεξε να μας θυμίσει πως «η δημοκρατία μπορεί να είναι περίπλοκη» και πως «μερικές φορές είναι σχεδιασμένη να είναι έτσι».

Πρόκειται για μια μνημειώδη, κυνική ατάκα. Στη γλώσσα της αμερικανικής διπλωματίας, η δημοκρατία γίνεται «περίπλοκη» ακριβώς τη στιγμή που οι κάλπες, οι εκλεγμένες κυβερνήσεις και τα εθνικά συμφέροντα στέκονται εμπόδιο στα αμερικανικά ενεργειακά ντίλια. Όταν οι λαοί και οι θεσμοί δεν ευθυγραμμίζονται με τις επιταγές του αμερικανικού LNG και του «Κάθετου Διαδρόμου», τότε η Ουάσινγκτον θυμάται την «περιπλοκότητα» του πολιτεύματος (μια ευγενική λέξη για να περιγράψει την απροκάλυπτη παρέμβαση στα εσωτερικά κυρίαρχων κρατών).

Στα άκρα η πολιτική αντιπαράθεση στο Βουκουρέστι

Αντίθετα με τις προσπάθειες του κ. Νίρενμπεργκ να παρουσιάσει την κρίση ως «ένα πρόβλημα που η Ρουμανία πρέπει να λύσει μόνη της», οι αποκαλύψεις έχουν προκαλέσει πολιτικό σεισμό στη χώρα. Η υπουργός Εξωτερικών, Οάνα Τόιου, υποχρεώθηκε να προβεί σε διευκρινίσεις, επιχειρώντας να υποβαθμίσει την παρουσία της Γκίλφοϊλ στο Βουκουρέστι ως «ιδιωτική» και εκτός επίσημης εντολής διαπραγμάτευσης, τονίζοντας πως η επίσημη εκπροσώπηση των ΗΠΑ ανήκει αποκλειστικά στον Νίρενμπεργκ.

Ωστόσο, οι εξηγήσεις αυτές δεν στάθηκαν ικανές να κατασιγάσουν τη θύελλα. Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Ζίγκφριντ Μουρεσάν ζητά επιτακτικά από όλους τους εμπλεκόμενους πολιτικούς διαφάνεια για τις επαφές τους με την Αμερικανίδα πρέσβειρα, διαμηνύοντας πως «η Ρουμανία δεν είναι προτεκτοράτο». Ταυτόχρονα, τα ρουμανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν συνεχώς τις αναφορές περί «ωμής προσβολής της εθνικής κυριαρχίας», αναλύοντας τον ρόλο των αμερικανικών πιέσεων στην πτώση της κυβέρνησης Μπολοζάν.

Όσα μάθημα «δημοκρατίας» κι αν παραδώσουν οι Αμερικανοί διπλωμάτες, η ουσία δεν αλλάζει: όταν οι εκβιασμοί και τα παρασκήνια βγαίνουν στο φως, το αφήγημα περί «ισχυρών στρατηγικών σχέσεων» καταρρέει, αφήνοντας πίσω του την εικόνα μιας υπερδύναμης που εκλαμβάνει τους συμμάχους της ως υποτακτικούς.