Τουρκία: Ναυάγιο 2.100 ετών έκρυβε χιλιάδες πολυτελή κεραμικά σκεύη – Η απρόσμενη σύνδεση με τον Κικέρωνα

Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στα ανοιχτά της Τουρκίας έφερε στο φως χιλιάδες κεραμικά αντικείμενα ηλικίας περίπου 2.100 ετών, τα οποία προορίζονταν για εύπορους αγοραστές της αρχαιότητας. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της υπόθεσης βρίσκεται στη σύνδεση των ευρημάτων με τον περίφημο Ρωμαίο πολιτικό και ρήτορα Κικέρωνα, ο οποίος είχε αναφερθεί σε αντίστοιχα σκεύη στα γραπτά του.

Τα αντικείμενα εντοπίστηκαν σε αρχαίο ναυάγιο στην περιοχή Άντρασαν της Αττάλειας, στη νότια Τουρκία. Η ανάσυρσή τους ανακοινώθηκε πρόσφατα από τις τουρκικές αρχές, σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu.

Οι υποβρύχιες φωτογραφίες αποτυπώνουν αρχαιολόγους να εργάζονται ανάμεσα σε μεγάλες συγκεντρώσεις αγγείων, πιάτων και άλλων κεραμικών αντικειμένων, τα οποία παρέμειναν στον βυθό για περισσότερες από δύο χιλιετίες.

Εκατοντάδες διαφορετικά σκεύη στον βυθό

Η αρχαιολογική έρευνα αποκάλυψε συνολικά 122 διαφορετικούς τύπους και μεγέθη κεραμικών αντικειμένων, μεταξύ των οποίων πιάτα, μπολ και δίσκοι σερβιρίσματος.

Ορισμένα χρησιμοποιούνταν για ξηρούς καρπούς, άλλα για σούπες και άλλα για την παρουσίαση ψαριών, γεγονός που αποκαλύπτει την ποικιλία των επιτραπέζιων σκευών που κυκλοφορούσαν στην αρχαία αγορά.

Το ναυάγιο βρίσκεται σε βάθος περίπου 42 έως 55 μέτρων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το εμπορικό πλοίο είχε ξεκινήσει από τη Ρώσο, αρχαίο εμπορικό κέντρο της περιοχής, με προορισμό τη Ρώμη.

Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, το σκάφος προσέκρουσε σε αβαθή κατά τη διάρκεια καταιγίδας και βυθίστηκε μαζί με το πολύτιμο φορτίο του.

Η αναφορά του Κικέρωνα που δίνει ξεχωριστή σημασία στην ανακάλυψη

Το στοιχείο που καθιστά την ανακάλυψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η πιθανή προέλευση των κεραμικών από τη Ρώσο, η οποία φημιζόταν για την παραγωγή πολυτελών σκευών.

Η συγκεκριμένη περιοχή αναφέρεται και στην αλληλογραφία του Κικέρωνα. Σε επιστολή που έστειλε το 50 π.Χ. στον φίλο του Αττικό, ο Ρωμαίος πολιτικός ανέφερε ότι είχε παραγγείλει κεραμικά αντικείμενα από τη Ρώσο για λογαριασμό του.

Αν και δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να συνδέει προσωπικά τον Κικέρωνα με το φορτίο του συγκεκριμένου πλοίου, η αναφορά του στα ίδια προϊόντα προσφέρει στους αρχαιολόγους μια σπάνια δυνατότητα να συσχετίσουν υλικά ευρήματα με γραπτές ιστορικές μαρτυρίες.

Ο Κικέρων υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, ενώ το φιλοσοφικό και πολιτικό έργο του επηρέασε μεταγενέστερους στοχαστές, μεταξύ των οποίων και πρωταγωνιστές της ίδρυσης των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ο Τόμας Τζέφερσον και ο Τζον Άνταμς.

«Δεν πρόκειται για συνηθισμένα οικιακά σκεύη»

Ο Τάκο Τέρπστρα, καθηγητής Κλασικών Σπουδών και Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Northwestern, εξήγησε στο Fox News Digital ότι η συγκέντρωση τόσο μεγάλου αριθμού κεραμικών της συγκεκριμένης κατηγορίας αποτελεί ασυνήθιστο εύρημα.

«Είναι ασυνήθιστο να έχουμε τόσο μεγάλη ποσότητα αυτού του είδους κεραμικών», ανέφερε.

Ο ίδιος παρομοίασε τα αντικείμενα με τις σημερινές πορσελάνες υψηλής ποιότητας, εξηγώντας ότι δεν προορίζονταν για την καθημερινή χρήση των απλών πολιτών.

«Δεν πρόκειται για συνηθισμένα οικιακά σκεύη. Δεν είναι αντικείμενα που θα βρίσκαμε στο τραπέζι ενός μέσου Ρωμαίου», σημείωσε.

Όπως εξήγησε, τα συγκεκριμένα προϊόντα απευθύνονταν σε αγοραστές με μεγάλη οικονομική επιφάνεια, κάτι που ερμηνεύει και το ενδιαφέρον του Κικέρωνα για αυτά.

Πώς διατηρήθηκαν σχεδόν ανέπαφα επί 21 αιώνες

Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο αφορά την εξαιρετική κατάσταση διατήρησης πολλών αντικειμένων, παρά το γεγονός ότι παρέμειναν κάτω από το νερό για περίπου 2.100 χρόνια.

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, εξήγησε ότι οι έμποροι είχαν τοποθετήσει πηλό ανάμεσα στα κεραμικά πριν τα συσκευάσουν σε ξύλινα κιβώτια, ώστε να περιορίσουν τις φθορές κατά τη μεταφορά.

Αυτή η πρακτική φαίνεται ότι συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρησή τους ακόμη και μετά τη βύθιση του πλοίου.

Ο καθηγητής Τέρπστρα εκτίμησε ότι πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε μαλακός, άψητος πηλός, ο οποίος προστάτευσε τα αντικείμενα από τις πιέσεις και τις μετακινήσεις στον βυθό. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν έχει προσδιοριστεί με βεβαιότητα η ακριβής μορφή του υλικού.

Παράλληλα, τα νομίσματα που εντοπίστηκαν στο ναυάγιο προσφέρουν πρόσθετα στοιχεία για τη χρονολόγησή του, ενώ η τεχνοτροπία των κεραμικών επιτρέπει τη σύνδεσή τους με εργαστήρια της περιοχής που σήμερα εκτείνεται ανάμεσα στη νότια Τουρκία και τη βόρεια Συρία.

Ο Τέρπστρα υπογράμμισε ότι, παρότι τα ρωμαϊκά ναυάγια δεν αποτελούν σπάνιο φαινόμενο στη Μεσόγειο, είναι πολύ λιγότερο συνηθισμένο να συνδυάζονται στην ίδια ανακάλυψη αρχαιολογικά αντικείμενα, νομισματικές ενδείξεις και αναφορές από αρχαία κείμενα.

Αυτός ο συνδυασμός καθιστά το ναυάγιο ιδιαίτερα σημαντικό για τη μελέτη του εμπορίου πολυτελών προϊόντων στην αρχαιότητα και των καταναλωτικών συνηθειών των εύπορων Ρωμαίων.