Σαν σήμερα: 3 Οκτωβρίου 1849 – Ο Εντγκαρ Αλαν Πόε εντοπίζεται σε «παραλήρημα»

Η ζωή του Εντγκαρ Αλαν Πόε υπήρξε σύντομη και δυστυχισμένη, με μεγάλη μάστιγα το ποτό. Η φτώχεια –ο εύπορος κηδεμόνας του τον είχε αποκληρώσει και δεν ήταν σε θέση να διατηρήσει μια σταθερή δουλειά– του προκαλούσε μεγάλη πίεση, ενώ η αρρώστια της νεαρής συζύγου του Βιρτζίνια από φυματίωση –είχαν παντρευτεί το 1834, όταν εκείνη ήταν μόλις 13 ετών κι εκείνος 27– κλόνισε ακόμα περισσότερο τα νεύρα του. Ειδικά μετά τον θάνατό της το 1847, μοναδική διέξοδος για εκείνον ήταν το ποτό.

Σύντομα ο Πόε θα αναζητούσε απελπισμένα νέα σύζυγο. Το 1848 σκέφτηκε να κάνει πρόταση γάμου στην Ελμίρα Σέλτον, χήρα την οποία είχε ερωτευτεί χρόνια πριν, όταν ήταν φοιτητής. Δεύτερη υποψήφια στα μάτια του ήταν η Σάρα Χέλεν Γουίτμαν, η οποία ζούσε στο Πρόβιντενς του Ρόουντ Αϊλαντ. Εχοντας διαβάσει ό,τι είχε δημοσιεύσει ο Πόε, του είχε στείλει μια διασκευή του δικού του έργου «Το Κοράκι». Εκείνος απάντησε στέλνοντάς της ένα ποίημα (που αρχικά είχε γραφτεί για άλλη γυναίκα) και τον Σεπτέμβριο πήγε να τη συναντήσει. Μέσα σε λίγες μέρες, της εξομολογήθηκε τον έρωτά του και την πίεσε να τον παντρευτεί. Αρχικά, εκείνη ζήτησε χρόνο για να το σκεφτεί, αλλά οι επιστολές της δεν έδιναν σαφή απάντηση. Οταν ο Πόε επιχείρησε να αυτοκτονήσει με υπερβολική δόση λαύδανου, η Γουίτμαν τελικά δέχθηκε, με τον όρο, όμως, ότι εκείνος θα σταματούσε να πίνει.

Προσπάθησε, αλλά απέτυχε. «Η ζωή μου μοιάζει χαμένη», έγραφε με απόγνωση, την άνοιξη του 1849.

Χωρίς να βλέπει μπροστά του κάποιο ίχνος ελπίδας, εκείνο το καλοκαίρι πήγε στη Φιλαδέλφεια, όπου η βαριά μέθη στην οποία βρέθηκε τον οδήγησε σε τρομακτικές παραισθήσεις. Τελικά, κατάφερε να δανειστεί αρκετά χρήματα για να φτάσει στο Ρίτσμοντ τον Ιούλιο. Εκεί έκανε πρόταση γάμου στη Σέλτον. Αν και είναι αμφίβολο αν εκείνη θα τον παντρευόταν, ο Πόε φαίνεται πως το πίστευε. Ξεκίνησε για τη Νέα Υόρκη, με προορισμό, στο πρώτο σκέλος του ταξιδιού αυτού, τη Βαλτιμόρη, όπου και έφτασε στις 28 Σεπτεμβρίου με ατμόπλοιο. Εκεί συναντήθηκε με κάποιους φίλους για ποτό και, στη συνέχεια, εξαφανίστηκε για έξι μέρες.

Στις 3 Οκτωβρίου 1849, ο τυπογράφος Τζόζεφ Γουόκερ βρήκε τον Πόε στην ιρλανδική ταβέρνα “Gunner’s Hall” και έστειλε ένα σημείωμα στον Τζ. Ε. Σνόντγκρας, γνωστό του συγγραφέα στην πόλη, περιγράφοντας την κατάστασή του ως «εξαιρετικά ταραγμένη». Ο Σνόντγκρας παρατήρησε ότι τα ρούχα που φορούσε ο Πόε έδειχναν ακατάστατα και αταίριαστα˙ ήταν κάποιου άλλου.

Ο συγγραφέας μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Washington Medical College, όπου και παρέμεινε σε δωμάτιο που προοριζόταν για ασθενείς οι οποίοι νοσηλεύονταν λόγω μέθης. Τις επόμενες ημέρες, η κατάστασή του θα εναλλασσόταν μεταξύ συνείδησης και αδυναμίας επικοινωνίας, ενώ οι απαντήσεις του στους γιατρούς ήταν ασυνάρτητες. Πολλές φορές φαινόταν να συνομιλεί με φανταστικές οπτασίες ή μορφές στους τοίχους. Χλωμός και ιδρωμένος, ο Πόε δεν θα συνερχόταν ποτέ. Αφησε την τελευταία του πνοή στις τρεις τα ξημερώματα της 7ης Οκτωβρίου 1849. Ο γιατρός κατέγραψε ως αιτία θανάτου τη «φρενίτιδα» (φλεγμονή του εγκεφάλου), όρος που χρησιμοποιούνταν συχνά όταν η πραγματική αιτία θανάτου ήταν άγνωστη.

Αν και για τον Σαρλ Μποντλέρ, το συγκεκριμένο γεγονός έμοιαζε με αυτοκτονία η οποία είχε προετοιμαστεί από καιρό, για πολλούς το μυστήριο παραμένει.** Μία από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες σχετικά με τον θάνατο του Πόε –συνολικά ανέρχονται σε είκοσι έξι– πηγάζει από το ότι βρέθηκε την ημέρα των εκλογών κι ότι το “Gunner’s Hall” λειτουργούσε ως εκλογικό κέντρο. Μήπως, επομένως, έπεσε θύμα της συνηθισμένης, τότε, μεθόδου εκλογικής νοθείας, που ονομαζόταν “cooping”; Σε όσους έπεφταν θύματα αυτής της πρακτικής τούς χορηγούνταν ναρκωτικές ουσίες ή εξαναγκάζονταν να καταναλώσουν αλκοόλ, ενώ συχνά μεταμφιέζονταν ώστε να ψηφίσουν επανειλημμένα. Αλλοι έχουν διατυπώσει την υπόθεση ότι ο Πόε ενδέχεται να ξυλοκοπήθηκε και να έπεσε θύμα ληστείας, ή ακόμα και ότι προσβλήθηκε από λύσσα. Δεν μπορούμε να ξέρουμε.

Το μόνο που θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς με σιγουριά είναι πως ακόμη και μετά θάνατον, ο μετρ του μυστηρίου και του τρόμου κατάφερε να δημιουργήσει ένα μυστήριο γύρω από τον ίδιο τον εαυτό του.

Επιμέλεια στήλης:* Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης,

Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης*