Αϋφαντής: «Δεν αποτρέπουμε την Τουρκία. Πηγαίνουμε στη δεύτερη “Κάσο”»

Τον σοβαρό κίνδυνο η προώθηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου να συνοδευτεί από αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων ανέδειξε ο πρέσβης επί τιμή Γιώργος Αϋφαντής σε παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Διατυπώνοντας αιχμηρές αναφορές προς την ελληνική κυβέρνηση, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ αλλά και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υποστήριξε ότι η Αθήνα οφείλει να αντιμετωπίζει τις συνομιλίες ως μέσο προστασίας των εθνικών συμφερόντων και όχι ως αυτόνομη επιδίωξη.

Κεντρικός άξονας της ανάλυσής του ήταν η εκτίμηση πως η Τουρκία διατηρεί αμετάβλητη τη στρατηγική της έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, ανεξάρτητα από τις διαφοροποιήσεις που επιλέγει στη δημόσια ρητορική της.

Σταθερές οι διεκδικήσεις της Άγκυρας και κριτική σε Αθήνα και Λευκωσία

Σχολιάζοντας την ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο κ. Αϋφαντής σημείωσε ότι η προσαρμογή του τουρκικού λόγου στο διεθνές ακροατήριο δεν υποδηλώνει εγκατάλειψη των διεκδικήσεων. Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιμένει στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου και εναντιώνεται στην ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου με τη συνδρομή του Ισραήλ. Ερμήνευσε μάλιστα την τουρκική επίκληση του διεθνούς δικαίου ως προσπάθεια νομιμοποίησης αυτών των απαιτήσεων στο τραπέζι του διαλόγου.**

Παράλληλα, άσκησε κριτική στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, εκτιμώντας ότι η προσήλωση στις διπλωματικές διαδικασίες δεν επαρκεί απέναντι στη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας. Χρησιμοποιώντας την παρομοίωση της Πομπηίας και του Βεζούβιου, προειδοποίησε για τον κίνδυνο εφησυχασμού στη Λευκωσία, ενώ διατύπωσε την εκτίμηση ότι μια πιθανή κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας θα μπορούσε να επεκταθεί στα κατεχόμενα.

Η σημασία του διαλόγου και η πολιτική βούληση αποτροπής

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη διεξαγωγή διαλόγου χωρίς απειλές, ο συνταξιούχος διπλωμάτης έθεσε το ζήτημα της οριοθέτησης του περιεχομένου των συνομιλιών.

«Ο διάλογος δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένα εργαλείο»*, τόνισε, προσδιορίζοντας ως σκοπό της εξωτερικής πολιτικής τη διατήρηση της εδαφικής κυριαρχίας και της ακεραιότητας της χώρας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμμονή στις συζητήσεις την ώρα που η άλλη πλευρά επισείει την απειλή στρατιωτικής ισχύος δεν κατοχυρώνει τις ελληνικές θέσεις. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι θέτει την αποφυγή της έντασης ως απόλυτη προτεραιότητα και υπογράμμισε ότι οι εξοπλιστικές αγορές οφείλουν να συνοδεύονται από αξιόπιστη πολιτική βούληση για την αποτροπή.

Το project του Great Sea Interconnector και ο φόβος για «δεύτερη Κάσο»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε στο ζήτημα του Great Sea Interconnector και στο ενδεχόμενο εμπλοκής της Τουρκίας στην υλοποίηση του έργου. Στο ερώτημα για το πώς μπορεί να αποφευχθεί ένα επεισόδιο ανάλογο με αυτό της Κάσου, υποστήριξε: «Δεν την αποτρέπουμε. Πηγαίνουμε στη δεύτερη Κάσο».

Ο κ. Αϋφαντής συνέδεσε την παρουσία του επενδυτικού ομίλου Meridiam με το ενδεχόμενο εισόδου τουρκικών συμφερόντων στη χρηματοδότηση του έργου, επικαλούμενος τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας στην Τουρκία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η ελληνική πλευρά έχει αποδεχθεί να ζητηθεί τουρκική άδεια μέσω της Γαλλίας.

Παρά το γεγονός ότι οι δημοσιογράφοι επεσήμαναν πως οι επίσημες πηγές διαψεύδουν κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο ίδιος επέμεινε στην καταγγελία του. Η ουσία της προειδοποίησής του επικεντρώθηκε στο ότι τυχόν αίτημα αδειοδότησης προς την Άγκυρα θα εκληφθεί πολιτικά ως αποδοχή της τουρκικής δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Τα σενάρια τουρκικής «επίβλεψης» και η στάση των συμμάχων

Περιγράφοντας ένα πιθανό σενάριο, ο πρέσβης ε.τ. ανέφερε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε ένα αίτημα αδειοδότησης εγκρίνοντάς το και αποστέλλοντας ναυτικές δυνάμεις για την «επίβλεψη» των εργασιών. Σε μια τέτοια εξέλιξη, εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα βρισκόταν διλημματικά απέναντι στην ανοχή της τουρκικής παρουσίας ή στην έμπρακτη αντίδραση με κίνδυνο κλιμάκωσης.

Παράλληλα, διατύπωσε το σενάριο ενός περιορισμένου τουρκικού πλήγματος σε στρατιωτική υποδομή ελληνικού νησιού, διερωτώμενος αν θα υπήρχε απόφαση για ανταπόδοση, διευκρινίζοντας πως πρόκειται για προσωπική εκτίμηση και όχι για συγκεκριμένη πληροφορία. Ο ίδιος αμφισβήτησε την αποφασιστικότητα του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών, σημειώνοντας ότι εκφράζει την προσωπική του κρίση. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα στερείται ξεκάθαρης συμμαχικής στήριξης, καθώς η ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να έχουν διαμηνύσει αυστηρά στην Άγκυρα να μην χρησιμοποιεί στρατιωτική βία. Ασκησε επίσης κριτική στις απόψεις που προετοιμάζουν την κοινή γνώμη για υποχωρήσεις, επαναλαμβάνοντας πως γνώμονας πρέπει να είναι η υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας.

Η εκτίμηση για τις εξελίξεις στο Ιράν

Η παρέμβαση ολοκληρώθηκε με την ανάλυση της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, καθώς και του ρόλου των ΗΠΑ. Ο κ. Αϋφαντής υποστήριξε ότι η αντοχή της ιρανικής κοινωνίας και οι δυνατότητες της Τεχεράνης να ασκήσει οικονομική πίεση μέσω των ενεργειακών οδών έχουν υποτιμηθεί. Εκτίμησε ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους και η εξάντληση των πολεμικών αποθεμάτων ενδέχεται να οδηγήσουν σε μια προσωρινή συνεννόηση, η οποία όμως θα αποτελεί ανάπαυλα ανασυγκρότησης και όχι οριστική λύση.

Διαχώρισε, τέλος, την αντίθεσή του προς το αυταρχικό ιρανικό καθεστώς από την τακτική της εξωτερικής παρέμβασης για πολιτική αλλαγή, τονίζοντας ότι οι εσωτερικές εξελίξεις πρέπει να προέλθουν από την ίδια την κοινωνία. «Η δαιμονοποίηση μιας χώρας δεν είναι συνταγή επίλυσης των προβλημάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Δείτε ολόκληρη την παρέμβαση του Γιώργου Αϋφαντή: