Ο Νομπελίστας Svante Pääbo στο ΙΤΕ

Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, ώρα 19:00 – 20:10, στις κεντρικές εγκαταστάσεις του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, στα Βασιλικά Βουτών, (Αμφιθέατρο Κόμβου Καινοτομίας και Προχωρημένης Εκπαίδευσης) και συνδιοργανώνεται από το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του ITE και τον Οργανισμό European Molecular Biology Laboratory. Η φετινή Διάλεξη εντάσσεται στο πλαίσιο της 15ης Επιστημονικής Διημερίδας του ΙΤΕ, η οποία διοργανώνεται με την Υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης.

Η διάλεξη του διακεκριμένου Νομπελίστα Svante Pääbo είναι ανοιχτή στο κοινό και θα έχει τίτλο «A Neanderthal Perspective on Human Origins and Health: How Ancient DNA is Revealing New Insights into Disease and Biology».

Ο Svante Pääbo είναι ο επιστήμονας, το πρωτοποριακό έργο του οποίου, άνοιξε τον δρόμο για την παλαιογονιδιωματική, το πεδίο μελέτης του αρχαίου DNA με στόχο τη διαφώτιση της εξέλιξης του ανθρώπου και άλλων οργανισμών. Ως Διευθυντής στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Λειψία, ηγήθηκε του Neandertal Genome Project, που πέτυχε την πρώτη πλήρη αλληλούχιση του γονιδιώματος Νεάντερταλ και αποκάλυψε ότι οι Νεάντερταλ διασταυρώθηκαν με τον σύγχρονο άνθρωπο. Η ομάδα του ανακάλυψε αργότερα, μέσω DNA που εξήχθη από ένα μικρό οστικό θραύσμα που βρέθηκε στη Σιβηρία, ένα άγνωστο έως τότε είδος ανθρωπιδών, τους Denisovans.

Για τις ανακαλύψεις του σχετικά με τα γονιδιώματα εξαφανισμένων ανθρωπιδών και την επιρροή τους στον σύγχρονο άνθρωπο, ο Pääbo τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσιολογίας/Ιατρικής 2022. Το έργο του συνεχίζει να αναδιαμορφώνει την κατανόησή μας για το τι μας καθιστά μοναδικά ανθρώπους, καθώς και για το πώς η κληρονομιά των εξαφανισμένων συγγενών μας ζει μέσα στο DNA μας.

Στην 5η ετήσια Διάλεξη Καφάτου του EMBL, ο Pääbo θα παρουσιάσει, πώς το γενετικό υλικό που κληρονομήσαμε από τους εδώ και καιρό εξαφανισμένους συγγενείς μας προσφέρει βαθιά διορατικότητα στη βιολογία και την υγεία του ανθρώπου και φιλοδοξεί να γεφυρώσει την αιχμή της γονιδιωματικής έρευνας με θεμελιώδη ερωτήματα για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.

Οι υψηλού κύρους Διαλέξεις Καφάτου, διοργανώνονται ετησίως από το EMBL προς τιμήν του παγκοσμίου φήμης Έλληνα βιολόγου Φώτη Καφάτου, ιδρυτικού Διευθυντή του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ και στοχεύουν στο να φέρουν την πρωτοποριακή και επίκαιρη έρευνα στις Επιστήμες Ζωής στο ευρύ κοινό, καθιστώντας την προσβάσιμη και αναδεικνύοντας τον καθημερινό της αντίκτυπο στην κοινωνία.

H Διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα και θα μεταδοθεί ζωντανά. Απευθύνεται στο ευρύ κοινό, και μπορούν να την παρακολουθήσουν μαθητές/τριες Λυκείου, φοιτητές/τριες, ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες από τους κλάδους της αρχαιολογίας, της ανθρωπολογίας, της βιολογίας, της χημείας, της επιστήμης των υπολογιστών, αλλά και ενδιαφερόμενοι που δεν έχουν σχετικό επιστημονικό υπόβαθρο.

Περισσότερες πληροφορίες* για τη Διάλεξηκαι εγγραφή: https://www.embl.org/about/info/alumni/events/2026-kafatos-lecture/

Επιπλέον, για πρώτη φορά φέτος, η Διάλεξη θα συνδυαστεί με το Διεθνές Συμπόσιο για το Αρχαίο DNA και τις Πρωτεΐνες, μια ειδική εκδήλωση που θα αναδείξει τις πρόσφατες εξελίξεις στην αρχαία βιομοριακή έρευνα, και την συμβολή της στην κατανόηση του ανθρώπινου παρελθόντος, που διοργανώνεται από το ΙΜΒΒ. Τίτλος του συμποσίου είναι «Η ιστορία μας μέσα από τα αρχαία βιομόρια» και θα πραγματοποιηθεί νωρίτερα την ίδια ημέρα ώρα 15:00–18:00. Τέσσερις κορυφαίοι παγκοσμίως επιστήμονες θα παρουσιάσουν το έργο τους αναφορικά με το αρχαίο DNA και τις πρωτεΐνες. Το Συμπόσιο διοργανώνεται από την Δρ. Ειρήνη Σκουρτανιώτη, νέα ερευνήτρια στο ΙΜΒΒ και επικεφαλής του Εργαστηρίου Αρχαίου DNA του Ινστιτούτου.